Đặc điểm thiết kế và nguyên lý hoạt động
AT LISA tri là thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu cự ba điểm (trifocal IOL) được ZEISS phát triển, hướng đến mục tiêu mang lại thị lực độc lập kính gọng ở mọi khoảng cách – xa, trung gian và gần.
Nhờ cấu trúc quang học tiên tiến, thấu kính này giúp bệnh nhân đạt độ rõ nét cao khi đọc sách, làm việc với máy tính hoặc thực hiện các hoạt động yêu cầu tập trung thị giác gần kéo dài.
Tuy nhiên, do nguyên lý phân chia năng lượng ánh sáng thành ba tiêu điểm, một số người sử dụng có thể gặp hiện tượng quầng sáng (halo) hoặc chói nhẹ (glare) trong môi trường ánh sáng yếu, đặc biệt vào ban đêm.
Để tối ưu hóa chất lượng thị giác và giảm tác dụng quang sai, mô hình phối hợp (mix-and-match) giữa AT LISA tri và AT LARA 829MP đã được ứng dụng trong thực hành lâm sàng và chứng minh hiệu quả cao về mặt chức năng.
Theo đó, AT LARA 829MP – thủy tinh thể kéo dài độ sâu trường ảnh (Extended Depth of Focus, EDoF) – được cấy vào mắt chiếm ưu thế (dominant eye), trong khi AT LISA tri 839MP được đặt ở mắt không chiếm ưu thế (non-dominant eye).
Cách phối hợp này cho phép tận dụng ưu điểm của từng thiết kế quang học:
- AT LARA 829MP mang lại độ tương phản cao và giảm hiện tượng quang sai, thích hợp cho nhìn xa liên tục hoặc lái xe ban đêm.
- AT LISA tri 839MP đảm bảo khả năng nhìn gần xuất sắc, đáp ứng nhu cầu sử dụng máy tính, điện thoại hoặc đọc sách trong sinh hoạt hằng ngày.
Kết quả lâm sàng
Một nghiên cứu tiến cứu trên 25 bệnh nhân (50 mắt) đã được thực hiện, trong đó mỗi bệnh nhân được cấy AT LARA 829MP vào mắt thuận và AT LISA tri 839MP vào mắt không thuận, sau đó theo dõi trong 6 tháng.
Kết quả cho thấy:
Thị lực không kính hai mắt (binocular UDVA, UIVA, UNVA) vượt trội so với thị lực đơn mắt.
Đường cong lệch tiêu điểm hai mắt thể hiện cải thiện đáng kể tại mức điều tiết –1.0 D và –1.5 D (tương ứng khoảng cách trung gian), so với nhóm chỉ cấy AT LISA tri (P = 0.008 và 0.002).
Đồng thời, hiệu quả ở điều tiết –3.0 D, –3.5 D và –4.0 D (vùng nhìn gần) cũng vượt trội hơn so với nhóm chỉ cấy AT LARA (P = 0.019–0.035).
Những kết quả này chứng minh rằng mô hình “mix-and-match” giúp kết hợp ưu thế giữa dải nhìn liên tục của EDoF và độ phân giải cao ở vùng gần của IOL trifocal, tạo nên thị lực liên tục và tự nhiên ở mọi khoảng cách. [1]
Hiệu quả chức năng và chất lượng thị giác
Nghiên cứu cho thấy:
- 100% bệnh nhân đạt thị lực không kính ở khoảng cách xa và trung gian, chỉ 4% cần hỗ trợ kính khi nhìn gần.
- Tốc độ đọc ở khoảng cách 40 cm duy trì ổn định trong khoảng 0.1 – 0.4 logMAR.
- Độ nhạy tương phản hai mắt (binocular contrast sensitivity) không khác biệt có ý nghĩa thống kê so với mắt đơn, chứng minh chất lượng thị giác được duy trì tốt trong điều kiện sáng tự nhiên.
- Đặc biệt, hiện tượng quầng sáng và chói lóa được giảm rõ rệt khi kết hợp hai loại IOL, chỉ còn xuất hiện nhẹ, góp phần nâng cao mức độ hài lòng của bệnh nhân.
Những kết quả này khẳng định rằng mô hình phối hợp AT LARA – AT LISA tri là chiến lược điều trị lão thị hiệu quả và an toàn, giúp bệnh nhân đạt thị lực ổn định, rõ nét ở mọi khoảng cách mà không cần phụ thuộc kính gọng. [1]
Hình 1. Đường cong lệch tiêu điểm đơn nhãn và hai nhãn trung bình của mắt được cấy ghép IOL AT LARA 829MP ở mắt thuận
và IOL AT LISA tri 839MP ở mắt không thuận. [1]
Sự kết hợp giữa AT LISA tri và AT LARA 829MP không chỉ đại diện cho bước tiến mới trong điều trị lão thị, mà còn là mô hình cá nhân hóa thị lực toàn diện, phù hợp với bệnh nhân hiện đại có nhu cầu cao về chất lượng thị giác trong mọi tình huống ánh sáng.
Giải pháp này giúp cân bằng giữa thị lực liên tục – độ tương phản cao – hạn chế hiện tượng quang sai, qua đó mang lại trải nghiệm nhìn tự nhiên, rõ nét và thoải mái nhất.
Tài liệu tham khảo:
[1] Song, Ji Eun, et al. “Clinical Outcomes of Combined Implantation of an Extended Depth of Focus Iol and a Trifocal IOL in a Korean Population.” Journal of Ophthalmology, vol. 2021, 7 Sept. 2021, pp. 1–9, doi:10.1155/2021/9034258. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1155/2021/9034258
