Fluorescein Angiography (FA) và Indocyanine Green Angiography (ICGA) là hai kỹ thuật chụp mạch huỳnh quang đáy mắt khác nhau về cơ bản ở thuốc nhuộm, bước sóng và lớp giải phẫu mà mỗi kỹ thuật quan sát tốt nhất. Hiểu rõ điểm khác biệt này là nền tảng để sử dụng đúng kỹ thuật trong từng tình huống lâm sàng và hiệu quả khi kết hợp cả hai phương pháp.
FA và ICGA Là Gì? Cơ Chế Hoạt Động
Fluorescein Angiography (FA)
FA sử dụng thuốc nhuộm sodium fluorescein tiêm tĩnh mạch. Fluorescein được kích thích bởi ánh sáng xanh lam (~490 nm) và ánh sáng xanh lá (~530 nm). Do bước sóng ngắn, fluorescein bị che bởi sắc tố biểu mô võng mạc (RPE), máu và dịch xuất huyết. Tuy nhiên, fluorescein rò rỉ dễ dàng qua thành mạch khi có tổn thương.
Indocyanine Green Angiography (ICGA)
ICGA sử dụng thuốc nhuộm indocyanine green (ICG) tiêm tĩnh mạch. ICG được kích thích bởi ánh sáng cận hồng ngoại (~805 nm) và phát xạ ở ~835 nm. Nhờ đặc điểm này, ICG xuyên qua lớp RPE, sắc tố và xuất huyết tốt hơn nhiều so với fluorescein, cho phép quan sát hắc mạc và các tổn thương nằm dưới RPE mà FA không thấy được. Ngoài ra, ICG gắn kết mạnh với protein huyết tương (~98%), nên ít rò rỉ qua thành mạch hơn fluorescein.
So Sánh Chi Tiết FA và ICGA
Tiêu chí | FA | ICGA |
Thuốc nhuộm | Sodium fluorescein | Indocyanine green (ICG) |
Bước sóng kích thích | ~490 nm (xanh lam) | ~805 nm (cận hồng ngoại) |
Bước sóng phát xạ | ~530 nm (xanh lá) | ~835 nm (cận hồng ngoại) |
Gắn kết protein huyết tương | ~80% | ~98% |
Khả năng xuyên qua RPE/sắc tố | Thấp – bị che bởi sắc tố, xuất huyết | Cao – xuyên qua RPE tốt |
Phát hiện rò mạch (leakage) | Tốt | Hạn chế |
Hệ mạch quan sát | Mạch máu võng mạc | Mạch máu hắc mạc |
Tổn thương dưới RPE | Không quan sát được trực tiếp | Quan sát được rõ ràng |
Ứng dụng chính | Phù hoàng điểm, tân mạch võng mạc, thiếu máu ngoại vi | PCV, CSCR/pachychoroid, AMD type 1, hắc mạc |
Tại Sao FA Không Đủ Để Chẩn Đoán Bệnh Lý Hắc Mạc?
Hắc mạc nằm bên dưới lớp biểu mô sắc tố võng mạc (RPE). Khi cần đánh giá mạch máu hắc mạc, các tổn thương dưới RPE hoặc phân biệt các bệnh lý hắc mạc phức tạp, FA cho hình ảnh bị che khuất, không rõ ràng hoặc không đặc hiệu do bước sóng không thể xuyên qua lớp RPE.
Ví dụ lâm sàng: FA bỏ sót gì trong PCV? Polypoidal Choroidal Vasculopathy (PCV) đặc trưng bởi mạng lưới mạch máu hắc mạc bất thường (branching vascular network – BVN) và các túi phình dạng polyp nằm dưới RPE. Trên FA, PCV có thể cho hình ảnh tương tự AMD type 1 với tân mạch dưới RPE không thể phân biệt được hai bệnh lý này chỉ dựa vào FA. ICGA, với khả năng xuyên qua RPE nhờ bước sóng cận hồng ngoại, hiển thị trực tiếp BVN và các túi polyp. Đây là lý do ICGA được công nhận là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán PCV. (Cheung CMG et al. BMJ Open Ophthalmology. 2018.) |
Giá Trị Của Quy Trình Đồng Bộ FA + ICGA Trên CLARUS 700
Khi FA và ICGA được thực hiện đồng thời trên cùng một nền tảng như Máy chụp huỳnh quang đáy mắt CLARUS 700, thông tin từ hai kỹ thuật được đồng bộ về góc nhìn, thời điểm và vị trí giải phẫu tạo ra giá trị chẩn đoán vượt trội so với thực hiện trên hai máy riêng biệt:
- Mạch máu võng mạc trên FA được so sánh trực tiếp với mạch máu hắc mạc trên ICGA tại cùng vị trí giải phẫu, loại bỏ sai lệch do thay đổi tư thế bệnh nhân giữa hai lần chụp
- Thời gian buổi khám được rút ngắn, giảm gánh nặng cho bệnh nhân vì cả FA và ICGA đều cần tiêm tĩnh mạch thuốc nhuộm
- Góc chụp ultra-wide field 200° của CLARUS 700 áp dụng đồng thời cho cả FA và ICGA, thông tin ngoại vi võng mạc và hắc mạc được thu thập đầy đủ trong cùng một buổi
Lưu ý về chống chỉ định và an toàn Cả FA và ICGA đều có nguy cơ phản ứng dị ứng với thuốc nhuộm. ICG chứa iodine cần thận trọng với bệnh nhân có tiền sử dị ứng iodine hoặc hải sản. ICG cũng chống chỉ định tuyệt đối trong thai kỳ. Bác sĩ cần đánh giá cẩn thận chỉ định và tiền sử dị ứng trước khi thực hiện ICGA. Lưu ý biên tập: Phần chống chỉ định này cần được bác sĩ nhãn khoa cố vấn xem xét và bổ sung đầy đủ theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành trước khi đăng. |
Nâng tầm chẩn đoán nhãn khoa cùng VT healthcare
Hiểu rõ giá trị của kỹ thuật FA và ICGA trong điều trị, VT healthcare mang đến hệ thống Clarus 700 – bước tiến mới trong chụp ảnh đáy mắt. Khác với các dòng máy thông thường, Clarus 700 cho phép:
- Thực hiện đồng thời FA và ICGA với chất lượng hình ảnh True Color chân thực.
- Góc chụp siêu rộng giúp quan sát toàn diện võng mạc mà không làm biến dạng hình ảnh.
- Quy trình vận hành tự động, tối ưu thời gian cho cả bác sĩ và bệnh nhân.
Với vai trò là đơn vị tư vấn và lắp đặt thiết bị y tế uy tín, VT healthcare cam kết đồng hành cùng Quý bệnh viện trong việc chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật tận tâm.
Nguồn tham khảo:
1. Carl Zeiss Meditec. CLARUS 700 Technical Specifications. CAM.11445 CZ VII/2019.
2. Yannuzzi LA, et al. Indocyanine-green videoangiography: current status. Ophthalmic Surgery. 1994;4(2):69–81.
3. Cheung CMG, et al. Ophthalmology. 2018;125(5):708–724. doi:10.1016/j.ophtha.2017.11.019.
4. Spaide RF, et al. Consensus Nomenclature for Reporting Neovascular AMD Data. Ophthalmology. 2020.
